Ο ερχομός ενός μωρού αλλάζει τα πάντα, και το σώμα σας χρειάζεται χρόνο και φροντίδα για να ανακάμψει. Η περίοδος αυτή ονομάζεται λοχεία. Ξεκινά αμέσως μετά τον τοκετό και διαρκεί περίπου 6 εώς 8 εβδομάδες. Στο διάστημα αυτό η μήτρα επανέρχεται στο φυσιολογικό της μέγεθος, οι τραυματισμοί του τοκετού επουλώνονται και ο οργανισμός προσαρμόζεται στη νέα κατάσταση. Σε διάφορες περιπτώσεις, όπως καισαρική τομή, μπορεί να διαρκέσει περίπου 4 εώς 6 εβδομάδες.
Παρακάτω θα βρείτε τις βασικές πληροφορίες για να νιώθετε σιγουριά στο σπίτι, καθώς και τα σημάδια που χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Τα λόχεια: η αιμορραγία μετά τον τοκετό
Μετά τον τοκετό είναι φυσιολογικό να έχετε κολπική έκκριση, τα λεγόμενα λόχεια. Με την πάροδο των ημερών η ποσότητα μειώνεται σταδιακά και αλλάζει χρώμα: από έντονο κόκκινο, γίνεται καστανοκόκκινο και τελικά κιτρινωπό ή υπόλευκο.
Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν η αιμορραγία αυξηθεί ξαφνικά, αν αποβάλλετε μεγάλους θρόμβους ή αν η έκκριση αποκτήσει έντονη δυσάρεστη οσμή.
Υγιεινή και φροντίδα
- Σερβιέτες: χρησιμοποιήστε μόνο σερβιέτες και αλλάζετε τις συχνά. Αποφύγετε ταμπόν γιατί αυξάνουν τον κίνδυνο λοίμωξης.
- Μπάνιο: το ντους είναι ασφαλές. Αποφύγετε τη μπανιέρα, την πισίνα, τη θάλασσα και τη σάουνα μέχρι να σταματήσουν τα λόχεια και να επουλωθούν τα τραύματα, δηλαδή συνήθως για 4 έως 6 εβδομάδες. Μετά από καισαρική ή εκτεταμένη ρήξη του περινέου, ρωτήστε πρώτα τον γιατρό σας.
- Πλύσεις: μετά την τουαλέτα ξεπλένετε την περιοχή με καθαρό χλιαρό νερό και στεγνώνετε απαλά με ταμπονάρισμα. Για τραύματα του τοκετού υπάρχει και η πλύση με μέλι και λάδι λεβάντας που περιγράφεται παρακάτω. Δεν χρειάζονται πλύσεις στο εσωτερικό του κόλπου.
Σεξουαλική επαφή και αντισύλληψη
Η επανέναρξη των σεξουαλικών επαφών εξαρτάται από το πώς νιώθετε σωματικά και ψυχικά, και δεν υπάρχει λόγος να βιαστείτε. Τις πρώτες εβδομάδες ο κίνδυνος λοίμωξης είναι αυξημένος, και το προφυλακτικό τον μειώνει.
Μια νέα εγκυμοσύνη είναι δυνατή και πριν εμφανιστεί η πρώτη περίοδος μετά τον τοκετό, ακόμη και κατά τον θηλασμό. Η αντισύλληψη πρέπει να σχεδιαστεί νωρίς. Ορισμένες μέθοδοι, όπως τα αντισυλληπτικά χάπια με οιστρογόνα, δεν ενδείκνυνται στις πρώτες εβδομάδες ή κατά τον θηλασμό, ενώ άλλες (προφυλακτικό, χάπι μόνο με προγεστερόνη, ενδομήτρια συσκευή) είναι κατάλληλες. Η επιλογή γίνεται μαζί με τον γιατρό σας.
Επούλωση μετά από περινεοτομή ή ρήξη
Η επούλωση διαρκεί συνήθως από μία έως αρκετές εβδομάδες. Τα ράμματα είναι απορροφήσιμα και διαλύονται μόνα τους, ενώ τυχόν ενοχλητικό άκρο ράμματος μπορεί να κοπεί από τη μαία ή τον γιατρό.
- Ξεπλένετε με χλιαρό νερό μετά από κάθε επίσκεψη στην τουαλέτα και στεγνώνετε απαλά.
- Πλύση με μέλι και λεβάντα: για να υποστηρίξετε την επούλωση, μετά την τουαλέτα μπορείτε να ξεπλένετε την περιοχή του τραύματος με διάλυμα λεβάντας. Αν νιώσετε κάψιμο ή ερεθισμό, διακόψτε και ενημερώστε τον γιατρό ή τη μαία σας.
- Αλλάζετε σερβιέτα συχνά και αποφεύγετε το πολύωρο κάθισμα σε σκληρή επιφάνεια.
- Προσέξτε την ενυδάτωση και τη διατροφή με φυτικές ίνες, ώστε οι κενώσεις να μη δυσκολεύουν.
- Ζητήστε έλεγχο της πληγής αν αυξάνεται ο πόνος, παρατηρήσετε πρήξιμο, πύον, δυσοσμία ή πυρετό.
Επούλωση μετά από καισαρική τομή
Η επιφανειακή επούλωση της τομής γίνεται άμεσα, ενώ η βαθιά επούλωση των ιστών διαρκεί αρκετές εβδομάδες έως μήνες. Όλα τα ράμματα είναι απορροφήσιμα.
Κρατήστε την τομή καθαρή και στεγνή, αποφύγετε το βαρύ σήκωμα πέρα από το βάρος του μωρού σας και ζητήστε αξιολόγηση αν εμφανιστεί ερυθρότητα, πρήξιμο, έκκριμα ή πόνος που αυξάνεται.
Η μήτρα χρειάζεται χρόνο για να επουλωθεί πλήρως. Για να κυλήσει μια επόμενη εγκυμοσύνη χωρίς επιπλοκές, συνιστάται να μεσολαβεί ικανό διάστημα, συνήθως τουλάχιστον 12 έως 18 μήνες από τον τοκετό. Γι’ αυτό η αξιόπιστη αντισύλληψη είναι σημαντική. Αν σκέφτεστε μια μελλοντική εγκυμοσύνη, διαβάστε και το άρθρο μας για τον φυσιολογικό τοκετό μετά από καισαρική (VBAC).
Φάρμακα και θηλασμός
Αν χρειαστεί να πάρετε φάρμακα στη λοχεία, συζητήστε το πρώτα με τον γιατρό σας, γιατί πολλά φάρμακα περνούν στο μητρικό γάλα. Μην ξεκινάτε και μη διακόπτετε αγωγή μόνη σας. Αν θηλάζετε και χρειάζεστε βοήθεια με τον θηλασμό, ο Δρ. Μιχαήλ Τσίτας και η Δρ. Αναστασία Σταμάτη διαθέτουν πιστοποίηση IBCLC στη συμβουλευτική γαλουχίας.
Άσκηση και ενδυνάμωση του πυελικού εδάφους
Η ήπια βάδιση και οι απαλές ασκήσεις πυελικού εδάφους μπορούν να ξεκινήσουν νωρίς, όταν νιώθετε άνετα. Η οργανωμένη άσκηση επαναφοράς, με φυσικοθεραπευτή πυελικού εδάφους ή ειδικό πρόγραμμα, ξεκινά συνήθως 6 έως 8 εβδομάδες μετά από φυσιολογικό τοκετό και περίπου 12 εβδομάδες μετά από καισαρική, πάντα αφού σας εξετάσει ο γιατρός σας.
Η ενδυνάμωση του πυελικού εδάφους βοηθά στην πρόληψη της ακράτειας ούρων και της πρόπτωσης. Αν παρατηρήσετε διαρροή ούρων ή αίσθημα βάρους στην περιοχή, μάθετε περισσότερα στη σελίδα μας για την Ουρογυναικολογία.
Επόμενες επισκέψεις στον γιατρό
- Για εσάς: ο έλεγχος στον γυναικολόγο πρέπει να γίνεται περίπου 6 έως 8 εβδομάδες μετά τον τοκετό, νωρίτερα αν είχατε καισαρική, επιπλοκές ή ανησυχίες. Περιλαμβάνει εξέταση της μήτρας και της επούλωσης, έλεγχο της πίεσης, συζήτηση για την αντισύλληψη και ψυχική αξιολόγηση.
- Για το μωρό: Ενημερώστε τον παιδίατρο της επιλογής σας για την πρώτη επίσκεψη λίγες ημέρες μετά την έξοδο και προγραμματίστε νωρίς τον έλεγχο του πρώτου μήνα.
Πότε να ζητήσετε άμεσα βοήθειαΕπικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν εμφανίσετε:• πυρετό από 38°C και πάνω ή ρίγη• έντονο κοιλιακό πόνο ή λόχεια με έντονα δυσάρεστη οσμή• πολύ έντονη αιμορραγία (σερβιέτα που γεμίζει σε λιγότερο από μία ώρα) ή μεγάλους θρόμβους• ερυθρότητα, σκληρία, πόνο ή υπερθερμία στο στήθος• πόνο ή πρήξιμο στη γάμπα, δύσπνοια ή πόνο στο στήθος• δυνατό πονοκέφαλο, διαταραχές όρασης ή έντονο πρήξιμο προσώπου και χεριών• πύον, ερυθρότητα ή άνοιγμα της τομής ή του ράμματος• κάψιμο στην ούρηση ή αδυναμία ούρησης |
Η ψυχική σας υγεία μετά τον τοκετό
Στις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό είναι πολύ συχνές οι έντονες συναισθηματικές εναλλαγές, η ευαισθησία και το κλάμα. Συνήθως υποχωρούν μέσα στις πρώτες δύο εβδομάδες. Αν η θλίψη, το άγχος ή η εξάντληση διαρκούν περισσότερο, επιδεινώνονται ή αν σας δυσκολεύουν να φροντίσετε τον εαυτό σας ή το μωρό, μπορεί να πρόκειται για επιλόχειο κατάθλιψη, μια συχνή και αντιμετωπίσιμη κατάσταση. Μιλήστε στον γιατρό σας χωρίς δισταγμό. Αν έχετε σκέψεις να βλάψετε τον εαυτό σας ή το μωρό, ζητήστε αμέσως βοήθεια.
Σας φροντίζουμε και μετά τον τοκετόΣτο μαιευτικό γυναικολογικό ιατρείο GynDocs στη Θέρμη Θεσσαλονίκης, οι Δρ. Αναστασία Σταμάτη και Δρ. Μιχαήλ Τσίτας είναι δίπλα σας κάθε στιγμή: από την εγκυμοσύνη και τον τοκετό μέχρι τη λοχεία και την αντισύλληψη. Δείτε τις μαιευτικές υπηρεσίες μας ή κλείστε ραντεβού.Τηλέφωνο: 2310 024832 | Διεύθυνση: Μινωταύρου 11Α, 57001 Θέρμη, Θεσσαλονίκη |