Γαστρεντερολογικά Νοσήματα στην Εγκυμοσύνη

Η εξωμήτριος κύηση, γνωστή και ως έκτοπη κύηση, αποτελεί μια σοβαρή γυναικολογική κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση. Εξωμήτριος κύηση συμβαίνει όταν ένα γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτεύεται και αρχίζει να αναπτύσσεται εκτός της φυσιολογικής του θέσης, δηλαδή της κοιλότητας της μήτρας. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων (άνω του 95%), η εμφύτευση γίνεται σε μία από τις σάλπιγγες (σαλπιγγική κύηση).

Σπανιότερα, η εμφύτευση μπορεί να συμβεί στην ωοθήκη, στον τράχηλο της μήτρας ή και μέσα στην κοιλιακή χώρα. Μια εξωμήτριος κύηση δεν μπορεί να εξελιχθεί φυσιολογικά και, χωρίς θεραπεία, μπορεί να οδηγήσει σε ρήξη του οργάνου όπου έχει εμφυτευτεί (π.χ. της σάλπιγγας), προκαλώντας επικίνδυνη εσωτερική αιμορραγία.

Ορισμός: Ποια είναι τα γαστρεντερολογικά νοσήματα στην κύηση;

Πρόκειται για παθολογικές καταστάσεις που επηρεάζουν τον οισοφάγο, το στομάχι, το έντερο, το ήπαρ ή το πάγκρεας κατά τη διάρκεια της κύησης. Αυτά μπορεί να είναι:

- Νοσήματα που επιδεινώνονται ή εμφανίζονται στην κύηση: Π.χ. γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, γαστρικό και δωδεκαδακτυλικό έλκος, γαστρίτιδα.
- Χρόνια νοσήματα: Που απαιτούν συνεχή διαχείριση (π.χ. χρόνιες φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου – IBD, όπως η νόσος Crohn και η ελκώδης κολίτιδα).
- Ειδικές παθήσεις της κύησης: Που αφορούν κυρίως το ήπαρ (π.χ. ενδοηπατική χολόσταση, οξύ λιπώδες ήπαρ της κύησης).

Επιδημιολογία: Η συχνότητα των προβλημάτων

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση/καούρες: Επηρεάζουν έως και το 80% των γυναικών.

Γαστρίτιδα/έλκος: Αν και το γαστρικό και δωδεκαδακτυλικό έλκος είναι σπάνιο να επιδεινωθεί, η γαστρίτιδα είναι συχνή λόγω των αλλαγών στη διατροφή και τις ορμόνες.

Χρόνιες φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου (IBD): Επηρεάζουν περίπου 1 στις 1.000 εγκυμοσύνες.

Ηπατοπάθεια: Η πιο συχνή ηπατοπάθεια της κύησης είναι η ενδοηπατική χολόσταση (1 στις 1.000).

Αίτια: Οι βασικοί παράγοντες

Τα γαστρεντερολογικά συμπτώματα και νοσήματα στην εγκυμοσύνη προκαλούνται από:

- Προγεστερόνη: Η ορμόνη χαλαρώνει τους λείους μύες, συμπεριλαμβανομένου του κάτω οισοφαγικού σφιγκτήρα, προκαλώντας παλινδρόμηση και καθυστερώντας την κένωση του στομάχου (γαστρίτιδα).
- Μηχανική πίεση: Η διογκωμένη μήτρα πιέζει το στομάχι και το έντερο, επιδεινώνοντας τις καούρες, τη γαστρίτιδα και τη δυσκοιλιότητα.
- Ανοσολογικές αλλαγές: Στις χρόνιες φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου (IBD), η εγκυμοσύνη μπορεί να προκαλέσει ύφεση ή έξαρση, ανάλογα με τη δραστηριότητα της νόσου πριν την σύλληψη.
- Δυσλειτουργία αποβολής χολής: Η ηπατοπάθεια της κύησης (ενδοηπατική χολόσταση) οφείλεται σε ορμονική επίδραση που παρεμποδίζει τη φυσιολογική ροή της χολής.

Συμπτώματα: Πότε χρειάζεται εξειδικευμένη αντιμετώπιση

Ενώ οι καούρες είναι αναμενόμενες, ορισμένα συμπτώματα υποδηλώνουν σοβαρότερη κατάσταση:

Γαστρίτιδα/έλκος: Σοβαρός, επίμονος πόνος στο άνω μέρος της κοιλιάς, που μπορεί να επιδεινώνεται με το φαγητό. Σπάνια, αιματέμεση ή μέλαινα κένωση (σημάδια αιμορραγίας από γαστρικό και δωδεκαδακτυλικό έλκος).

Χρόνιες φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου (έξαρση): Αιματηρή διάρροια, απώλεια βάρους, πόνος στην κοιλιά, πυρετός, και αρθραλγίες.

Ηπατοπάθεια (χολόσταση): Έντονος κνησμός χωρίς εξάνθημα (ιδιαίτερα σε παλάμες και πέλματα), σκούρα ούρα και ίκτερος.

Διάγνωση: Αποκλεισμός σοβαρών παθήσεων

Η διάγνωση στην κύηση απαιτεί προσοχή για την αποφυγή ακτινοβολίας.

Θεραπεία: Εξισορρόπηση κινδύνου-οφέλους

Η θεραπεία επικεντρώνεται στη χρήση φαρμάκων με αποδεδειγμένη ασφάλεια στην εγκυμοσύνη:

- Ο στόχος είναι η διατήρηση της ύφεσης. Τα περισσότερα φάρμακα (5-ASA, βιολογικοί παράγοντες) μπορούν να συνεχιστούν με ασφάλεια.
- Η έξαρση της νόσου (IBD) είναι πολύ πιο επικίνδυνη για το έμβρυο (πρόωρος τοκετός, καθυστέρηση ανάπτυξης) από τη λήψη των φαρμάκων.

Πρόγνωση: Σχεδιάζοντας το μέλλον

Η πρόγνωση είναι γενικά καλή με σωστή διαχείριση:

Γαστρίτιδα/έλκος: Τα συμπτώματα συνήθως βελτιώνονται μετά τον τοκετό.

IBD: Οι γυναίκες που συλλαμβάνουν σε φάση ύφεσης έχουν άριστη πρόγνωση. Σε περίπτωση έξαρσης, απαιτείται στενή συνεργασία γαστρεντερολόγου-γυναικολόγου.

Ηπατοπάθεια: Η κατάσταση υποχωρεί πλήρως μετά τον τοκετό, αλλά απαιτείται στενή παρακολούθηση του εμβρύου στο τρίτο τρίμηνο.

Γιατί να επιλέξετε το μαιευτικό ιατρείο GynDocs

Η διαχείριση σύνθετων γαστρεντερολογικών νοσημάτων στην κύηση απαιτεί εξειδίκευση. Στο μαιευτικό ιατρείο GynDocs:

Ομάδα συνεργασίας: Συνεργαζόμαστε στενά με έμπειρους γαστρεντερολόγους για τη βέλτιστη διαχείριση των IBD, γαστρικού και δωδεκαδακτυλικού έλκους και άλλων παθήσεων.

Εξειδίκευση σε κύηση υψηλού κινδύνου: Παρέχουμε ολοκληρωμένη φροντίδα σε κυήσεις που επηρεάζονται από ηπατοπάθεια ή ενεργές χρόνιες φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου.

Συμβουλευτική φαρμάκων: Αξιολογούμε την ασφάλεια των υπαρχουσών σας φαρμακευτικών αγωγών και προσαρμόζουμε το πλάνο θεραπείας, ελαχιστοποιώντας τον κίνδυνο.

Συχνές ερωτήσεις (FAQs)

1. Πρέπει να σταματήσω τα φάρμακα για την χρόνια φλεγμονώδη νόσο του εντέρου (IBD) μόλις μείνω έγκυος;

Όχι! Η διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής μπορεί να οδηγήσει σε έξαρση της IBD, η οποία είναι πολύ πιο επικίνδυνη για το έμβρυο. Τα περισσότερα φάρμακα είναι ασφαλή. Πάντα συμβουλευτείτε την ομάδα μας.

2. Πώς ξεχωρίζω τις απλές καούρες από τη γαστρίτιδα/έλκος;

Οι καούρες είναι κυρίως αίσθημα καύσου πίσω από το στέρνο. Η γαστρίτιδα και το γαστρικό και δωδεκαδακτυλικό έλκος προκαλούν συνήθως πιο εντοπισμένο, επίμονο πόνο στο στομάχι, ιδίως μετά από γεύματα ή το βράδυ.

3. Ποια είναι η πιο επικίνδυνη ηπατοπάθεια στην εγκυμοσύνη;

Το οξύ λιπώδες ήπαρ της κύησης είναι η πιο σπάνια ηπατοπάθεια, αλλά και η πιο απειλητική για τη ζωή. Ευτυχώς, η πιο συχνή, η ενδοηπατική χολόσταση, με την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση έχει καλή έκβαση.

4. Μπορώ να κάνω κολονοσκόπηση στην εγκυμοσύνη;

Η κολονοσκόπηση συνιστάται να αποφεύγεται, εκτός αν είναι απολύτως απαραίτητη (π.χ. σοβαρή αιμορραγία) και μόνο στο δεύτερο τρίμηνο.