Κύστες Ωοθήκης

Οι κύστες των ωοθηκών αποτελούν μία από τις πιο συχνές διαγνώσεις στη γυναικολογία. Αν και η λέξη “κύστη” μπορεί να προκαλέσει ανησυχία, η πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι καλοήθεις και αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά. Στο γυναικολογικό ιατρείο GynDocs, στόχος μας είναι να διαχωρίσουμε τις αθώες, λειτουργικές κύστες από εκείνες που απαιτούν ιατρική παρέμβαση, διασφαλίζοντας την υγεία και τη γονιμότητά σας με τις πιο σύγχρονες μεθόδους.

Ορισμός

Η κύστη ωοθήκης είναι ένας σάκος γεμάτος με υγρό ή ημι-στερεό υλικό που αναπτύσσεται πάνω ή μέσα στην ωοθήκη. Μπορεί να εμφανιστεί στη μία ή και στις δύο ωοθήκες και το μέγεθός της ποικίλλει από λίγα χιλιοστά (όσο ένα μπιζέλι) έως πολλά εκατοστά (όσο ένα πορτοκάλι ή και μεγαλύτερο).

Οι κύστες χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες:

Επιδημιολογία

Οι κύστες είναι εξαιρετικά συχνές, ιδιαίτερα σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Υπολογίζεται ότι σχεδόν όλες οι γυναίκες θα αναπτύξουν τουλάχιστον μία κύστη (συνήθως ανώδυνη και λειτουργική) κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Μετά την εμμηνόπαυση, η συχνότητα εμφάνισής τους μειώνεται, ωστόσο η παρουσία τους σε αυτή την ηλικιακή ομάδα απαιτεί σχολαστικότερο έλεγχο για τον αποκλεισμό κακοήθειας.

Αίτια και τύποι

Ανάλογα με το αίτιο δημιουργίας τους, διακρίνουμε τους εξής τύπους:

Λειτουργικές κύστες (ωοθυλακικές & ωχρού σωματίου): Δημιουργούνται όταν το ωοθυλάκιο δεν απελευθερώνει το ωάριο ή όταν το ωχρό σωμάτιο γεμίζει με υγρό μετά την ωορρηξία. Είναι αθώες και συνήθως εξαφανίζονται σε 2-3 κύκλους.

Σοκολατοειδείς κύστες (ενδομητριώματα): Εμφανίζονται σε γυναίκες που πάσχουν από ενδομητρίωση. Περιέχουν παχύρρευστο, σκούρο καφέ αίμα (εξού και το όνομα) και δημιουργούνται από ιστό ενδομητρίου που αναπτύσσεται στην ωοθήκη. Μπορούν να επηρεάσουν τη γονιμότητα και προκαλούν πόνο.

Δερμοειδής κύστη (τεράτωμα): Πρόκειται για έναν ιδιαίτερο τύπο καλοήθους όγκου που προέρχεται από εμβρυϊκά κύτταρα. Μπορεί να περιέχει παράδοξα στοιχεία όπως τρίχες, δέρμα ή δόντια. Συνήθως αφαιρούνται χειρουργικά.

Κυσταδένωμα: Καλοήθεις όγκοι που αναπτύσσονται στην εξωτερική επιφάνεια της ωοθήκης. Μπορεί να γεμίσουν με ορώδες ή βλεννώδες υγρό και να φτάσουν σε πολύ μεγάλο μέγεθος, προκαλώντας πόνο ή πίεση.

Συμπτώματα

Πολλές κύστες δεν προκαλούν κανένα απολύτως σύμπτωμα και ανακαλύπτονται τυχαία σε έναν έλεγχο ρουτίνας. Όταν όμως μεγαλώσουν ή υποστούν επιπλοκές, μπορεί να παρουσιαστούν:

- Πόνος χαμηλά στην κοιλιά ή στη λεκάνη (μπορεί να είναι οξύς ή υπόκωφος).
- Αίσθημα βάρους ή φουσκώματος (μετεωρισμός).
- Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή (δυσπαρεύνια).
- Διαταραχές περιόδου (ασυνήθιστη ροή ή πόνος).
- Συχνουρία (αν η κύστη πιέζει την ουροδόχο κύστη).

Προσοχή: Εάν αισθανθείτε ξαφνικό, οξύ και ανυπόφορο πόνο στην κοιλιά, συνοδευόμενο από ναυτία ή εμετό, αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια. Μπορεί να πρόκειται για συστροφή ωοθήκης ή ρήξη κύστης, καταστάσεις που απαιτούν επείγουσα αντιμετώπιση.

Πρόγνωση

Η πρόγνωση για τις καλοήθεις κύστες είναι εξαιρετική. Μετά την αφαίρεση (π.χ. μιας δερμοειδούς κύστης ή ενός κυσταδενώματος), το πρόβλημα λύνεται οριστικά. Στις περιπτώσεις ενδομητριωμάτων (σοκολατοειδείς κύστες), υπάρχει πιθανότητα υποτροπής, γι’ αυτό απαιτείται μακροχρόνια παρακολούθηση και διαχείριση.

Διάγνωση

Στο ιατρείο μας, η διαγνωστική μας προσέγγιση είναι διεξοδική:

Γυναικολογική εξέταση: Ψηλάφηση των ωοθηκών για εντοπισμό διόγκωσης.

Διακολπικό υπερηχογράφημα: Είναι η εξέταση εκλογής. Μας επιτρέπει να δούμε τη δομή της κύστης (αν είναι απλή με υγρό ή σύνθετη με συμπαγή στοιχεία), το μέγεθος και τη θέση της.

Καρκινικοί δείκτες (π.χ. CA-125): Εξετάσεις αίματος που βοηθούν στην αξιολόγηση του κινδύνου, κυρίως σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες ή σε ύποπτα ευρήματα.

Μαγνητική τομογραφία (MRI): Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, για ακριβέστερη χαρτογράφηση πριν το χειρουργείο.

Θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από το είδος της κύστης, το μέγεθος, τα συμπτώματα και την ηλικία της γυναίκας.

- Παρακολούθηση: Για μικρές, απλές κύστες χωρίς συμπτώματα, συστήνουμε επανέλεγχο σε 2-3 μήνες. Συχνά εξαφανίζονται μόνες τους.
- Φαρμακευτική αγωγή: Τα αντισυλληπτικά χάπια δεν εξαφανίζουν τις υπάρχουσες κύστες, αλλά εμποδίζουν τη δημιουργία νέων (κυρίως λειτουργικών).
- Χειρουργική αντιμετώπιση: Συνιστάται όταν η κύστη είναι μεγάλη, ύποπτη, προκαλεί πόνο ή δεν υποχωρεί.

- Λαπαροσκοπική αφαίρεση (Κυστεκτομή): Αποτελεί το "Gold Standard" για καλοήθεις παθήσεις. Μέσω 3-4 μικροσκοπικών οπών στην κοιλιά, αφαιρούμε μόνο την κύστη, διατηρώντας ανέπαφο τον υγιή ιστό της ωοθήκης. Αυτό είναι κρίσιμο για τη διατήρηση της γονιμότητας.
- Η λαπαροσκόπηση προσφέρει ελάχιστο μετεγχειρητικό πόνο, άριστο αισθητικό αποτέλεσμα και ταχεία ανάρρωση (συνήθως 1 ημέρα νοσηλείας).

Γιατί να επιλέξετε το γυναικολογικό ιατρείο GynDocs

Η χειρουργική των ωοθηκών απαιτεί λεπτούς χειρισμούς (“χειρουργική ακριβείας”) για να μην τραυματιστεί το ευαίσθητο απόθεμα των ωαρίων σας.

Πιστοποιημένη χειρουργική εξειδίκευση (MIC Ι & ΙΙ): Οι ιατροί μας κατέχουν την πιστοποίηση MIC (ελάχιστα επεμβατική χειρουργική) από τη Γερμανία. Αυτό σημαίνει αποδεδειγμένη εμπειρία σε χιλιάδες λαπαροσκοπικές επεμβάσεις, εξασφαλίζοντας τη μέγιστη ασφάλεια και το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Διατήρηση γονιμότητας: Προτεραιότητά μας είναι πάντα η αφαίρεση της κύστης με διατήρηση της ωοθήκης (κυστεκτομή), ιδιαίτερα σε νέες γυναίκες.

Τεχνολογία υπερήχων: Χρήση 3D/4D υπερήχων και Doppler για την ακριβή διάκριση μεταξύ καλοήθων και ύποπτων βλαβών πριν το χειρουργείο.

Συχνές ερωτήσεις (FAQs)

1. Είναι οι κύστες ωοθηκών καρκίνος;

Η συντριπτική πλειονότητα των κύστεων είναι καλοήθεις. Ωστόσο, κάθε κύστη πρέπει να ελέγχεται προσεκτικά με υπέρηχο και δείκτες, ειδικά μετά την εμμηνόπαυση, για να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο κακοήθειας.

2. Αν έχω κύστη, θα μπορέσω να κάνω παιδιά;

Οι περισσότερες κύστες δεν επηρεάζουν τη γονιμότητα. Εξαίρεση αποτελούν τα ενδομητριώματα, τα οποία μπορεί να δυσκολέψουν τη σύλληψη. Η λαπαροσκοπική τους αφαίρεση συχνά βελτιώνει τη γονιμότητα.

3. Μπορεί μια κύστη να σπάσει;

Ναι. Η ρήξη μιας κύστης προκαλεί ξαφνικό πόνο και μερικές φορές εσωτερική αιμορραγία. Πολλές φορές αντιμετωπίζεται συντηρητικά με παυσίπονα, αλλά σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί χειρουργείο.

4. Τι είναι η συστροφή ωοθήκης;

Είναι μια επείγουσα κατάσταση όπου η κύστη (συνήθως λόγω βάρους) κάνει την ωοθήκη να περιστραφεί γύρω από τον εαυτό της, διακόπτοντας την παροχή αίματος. Απαιτεί άμεση λαπαροσκοπική επέμβαση για να σωθεί η ωοθήκη.

5. Πονάει η λαπαροσκοπική αφαίρεση;

Ο πόνος είναι ελάχιστος σε σύγκριση με το ανοιχτό χειρουργείο και αντιμετωπίζεται εύκολα με απλά παυσίπονα. Οι ασθενείς συνήθως σηκώνονται και περπατούν λίγες ώρες μετά την επέμβαση.

6. Η δερμοειδής κύστη πρέπει να αφαιρεθεί οπωσδήποτε;

Ναι, συνήθως συνιστάται η αφαίρεσή της, καθώς δεν υποχωρεί μόνη της, συνεχίζει να μεγαλώνει και έχει αυξημένο κίνδυνο συστροφής.

7. Μπορώ να προλάβω τις κύστες;

Δεν μπορούμε να προλάβουμε όλους τους τύπους. Ωστόσο, η χρήση αντισυλληπτικών δισκίων μπορεί να αποτρέψει την επανεμφάνιση λειτουργικών κύστεων.