Καρκίνος των Ωοθηκών και των Σαλπίγγων
Ο καρκίνος των ωοθηκών συχνά αποκαλείται “σιωπηλός δολοφόνος”, καθώς τα συμπτώματά του είναι ασαφή στα αρχικά στάδια. Ωστόσο, η σύγχρονη ιατρική έχει κάνει άλματα στην κατανόηση της βιολογίας του, αποδεικνύοντας ότι πολλές φορές ξεκινά από τις σάλπιγγες. Στο γυναικολογικό ογκολογικό ιατρείο GynDocs, αντιμετωπίζουμε αυτή τη σοβαρή νόσο με δέος αλλά και αποφασιστικότητα, προσφέροντας εξειδικευμένη ογκολογική χειρουργική και εξατομικευμένη φροντίδα.
Ορισμός
Ο καρκίνος των ωοθηκών αφορά την κακοήθη ανάπτυξη κυττάρων στις ωοθήκες. Πλέον, η επιστημονική κοινότητα αναγνωρίζει ότι η πλειοψηφία των λεγόμενων “ορωδών καρκινωμάτων υψηλού βαθμού κακοήθειας” (η πιο συχνή μορφή) ξεκινά στην πραγματικότητα από το άκρο των σαλπίγγων. Γι’ αυτόν τον λόγο, ο καρκίνος των ωοθηκών, των σαλπίγγων και του περιτοναίου αντιμετωπίζονται ως μια ενιαία κλινική οντότητα.
Επιδημιολογία
Αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από γυναικολογικό καρκίνο στον δυτικό κόσμο, κυρίως επειδή διαγιγνώσκεται συχνά σε προχωρημένο στάδιο.
- - Εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες μετεμμηνοπαυσιακής ηλικίας (άνω των 60 ετών).
- - Περίπου 1 στις 75 γυναίκες θα αναπτύξει καρκίνο ωοθηκών κατά τη διάρκεια της ζωής της.
Αίτια και παράγοντες κινδύνου
Αν και η ακριβής αιτία είναι πολυπαραγοντική, γνωρίζουμε ισχυρούς παράγοντες κινδύνου:
Γενετική προδιάθεση (κληρονομικότητα): Περίπου το 15-20% των περιπτώσεων οφείλεται σε κληρονομικές μεταλλάξεις, κυρίως στα γονίδια BRCA1 και BRCA2 (σύνδρομο κληρονομικού καρκίνου μαστού-ωοθηκών) και στο σύνδρομο Lynch.
Ηλικία: Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία.
Ιστορικό ωορρηξιών: Γυναίκες που δεν έχουν κάνει παιδιά (ατοκία) ή είχαν πρώιμη εμμηναρχή και καθυστερημένη εμμηνόπαυση έχουν ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο (λόγω των περισσότερων ωορρηξιών).
Ενδομητρίωση: Συνδέεται με συγκεκριμένους, σπανιότερους τύπους καρκίνου των ωοθηκών.
Αντίθετα, η χρήση αντισυλληπτικών δισκίων, η εγκυμοσύνη και ο θηλασμός δρουν προστατευτικά.
Συμπτώματα
Το πρόβλημα με τον καρκίνο των ωοθηκών είναι ότι τα συμπτώματα είναι μη ειδικά και συχνά μιμούνται γαστρεντερικές διαταραχές. Πρέπει να σας θορυβήσουν αν είναι επίμονα (διαρκούν πάνω από 2-3 εβδομάδες) και περιλαμβάνουν:
- - Φούσκωμα (μετεωρισμός): Αίσθημα διάτασης της κοιλιάς που δεν υποχωρεί.
- - Γρήγορος κορεσμός: Αισθάνεστε ότι χορταίνετε πολύ γρήγορα όταν τρώτε.
- - Πυελικός πόνος: Πόνος ή πίεση χαμηλά στην κοιλιά ή τη μέση.
- - Συχνουρία: Ανάγκη για ούρηση πιο συχνά ή πιο επιτακτικά.
- - Αλλαγές στις κενώσεις: Δυσκοιλιότητα ή διάρροια.
- - Ανεξήγητη κόπωση ή απώλεια βάρους.
Διάγνωση
Δυστυχώς, δεν υπάρχει αξιόπιστη μέθοδος προληπτικού ελέγχου (screening) για τον γενικό πληθυσμό, όπως το τεστ Παπ για τον τράχηλο.
Διακολπικό υπερηχογράφημα: Αξιολογούμε τη μορφολογία των ωοθηκών. Κύστες με συμπαγή στοιχεία, ανώμαλα τοιχώματα ή αυξημένη αγγείωση (Doppler) θεωρούνται ύποπτες.
Καρκινικοί δείκτες (CA-125, HE4): Εξετάσεις αίματος που, σε συνδυασμό με τον υπέρηχο (αλγόριθμος ROMA), μας βοηθούν να εκτιμήσουμε τον κίνδυνο κακοήθειας.
Αξονική/μαγνητική τομογραφία: Για τον έλεγχο επέκτασης της νόσου στην κοιλιά.
Διαγνωστική λαπαροσκόπηση: Σε αμφίβολες περιπτώσεις, λαμβάνουμε βιοψία για να καθορίσουμε το πλάνο θεραπείας.
Θεραπεία
Η θεραπεία του καρκίνου των ωοθηκών είναι ένας συνδυασμός χειρουργικής και φαρμακευτικής αγωγής.
1. Χειρουργική κυτταρομείωση (Debulking Surgery)
Ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας. Στόχος είναι η αφαίρεση όλου του ορατού όγκου. Η επέμβαση είναι συνήθως εκτεταμένη και περιλαμβάνει:
- - Ολική υστερεκτομή και αφαίρεση σαλπίγγων/ωοθηκών.
- - Αφαίρεση επιπλόου (του "λίπους" που καλύπτει τα έντερα).
- - Αφαίρεση λεμφαδένων και τυχόν άλλων μεταστάσεων στο περιτόναιο.
- - Η ποιότητα του πρώτου χειρουργείου (αν θα μείνει ή όχι υπόλειμμα νόσου) είναι ο σημαντικότερος παράγοντας για την επιβίωση.
2. Χημειοθεραπεία
Η πλειοψηφία των ασθενών θα λάβει χημειοθεραπεία μετά το χειρουργείο, ή μερικές φορές πριν από αυτό (εισαγωγική χημειοθεραπεία) για να συρρικνωθεί ο όγκος.
3. Στοχευμένες θεραπείες (PARP αναστολείς, ανοσοθεραπεία)
Μια επανάσταση στη θεραπεία. Ειδικά σε γυναίκες με μετάλλαξη BRCA, η θεραπεία συντήρησης με χάπια (PARP inhibitors) μετά τη χημειοθεραπεία έχει βελτιώσει εντυπωσιακά την πρόγνωση.
Πρόγνωση
Η πρόγνωση εξαρτάται από το στάδιο διάγνωσης και το αποτέλεσμα του χειρουργείου.
- - Εάν η νόσος εντοπιστεί νωρίς (Στάδιο Ι), η επιβίωση είναι υψηλή (>90%).
- - Σε προχωρημένα στάδια, η νόσος θεωρείται χρόνια και απαιτεί μακροχρόνια διαχείριση. Οι νέες θεραπείες έχουν αυξήσει σημαντικά το προσδόκιμο και την ποιότητα ζωής.
Γιατί να επιλέξετε το γυναικολογικό ογκολογικό ιατρείο GynDocs
Η αντιμετώπιση του καρκίνου των ωοθηκών απαιτεί εξειδίκευση σε κέντρα αναφοράς.
Εμπειρία γερμανικής σχολής: Οι ιατροί μας έχουν εκπαιδευτεί και εργαστεί σε μεγάλα ογκολογικά κέντρα της Γερμανίας, όπου η ριζική χειρουργική των ωοθηκών (Debulking) διενεργείται βάσει αυστηρών πρωτοκόλλων.
Ογκολογική συνεργασία: Δεν λειτουργούμε μεμονωμένα. Συνεργαζόμαστε με κορυφαίους παθολόγους-ογκολόγους για τον σχεδιασμό της χημειοθεραπείας και του γονιδιακού ελέγχου.
Υπερηχογραφική διάγνωση: Η ικανότητα διάκρισης μιας απλής κύστης από έναν ύποπτο όγκο με τον υπέρηχο είναι κρίσιμη για να αποφευχθούν άσκοπα χειρουργεία αλλά και να μην χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Συχνές ερωτήσεις (FAQs)
1. Το τεστ Παπ δείχνει τον καρκίνο των ωοθηκών;
Όχι. Αυτός είναι ο μεγαλύτερος μύθος. Το τεστ Παπ ελέγχει μόνο τον τράχηλο. Ο έλεγχος των ωοθηκών γίνεται μόνο με γυναικολογική εξέταση και υπερηχογράφημα.
2. Έχω κύστη στην ωοθήκη. Είναι καρκίνος;
Στη συντριπτική πλειονότητα, ΟΧΙ. Οι περισσότερες κύστες είναι καλοήθεις (λειτουργικές, ενδομητριωσικές κ.λπ.). Ωστόσο, κάθε κύστη που επιμένει ή έχει ύποπτα χαρακτηριστικά πρέπει να αξιολογείται σχολαστικά.
3. Πρέπει να κάνω γενετικό έλεγχο (BRCA);
Όλες οι γυναίκες που διαγιγνώσκονται με καρκίνο ωοθηκών (ιδίως ορώδες υψηλού βαθμού) πρέπει να κάνουν γονιδιακό έλεγχο. Επίσης, γυναίκες με βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό καρκίνου μαστού/ωοθηκών πρέπει να συμβουλευτούν τον ιατρό για προληπτικό έλεγχο.
4. Αν αφαιρέσω τις σάλπιγγες προληπτικά, μειώνω τον κίνδυνο;
Ναι. Επειδή πολλοί καρκίνοι ξεκινούν από τις σάλπιγγες, η προληπτική αφαίρεσή τους (σαλπιγγεκτομή) σε γυναίκες που ολοκλήρωσαν την οικογένειά τους, μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
5. Μπορώ να κάνω παιδιά μετά τον καρκίνο των ωοθηκών;
Σε πολύ αρχικά στάδια (ΙA) και σε συγκεκριμένους τύπους όγκων, μπορεί να γίνει συντηρητική χειρουργική επέμβαση (αφαίρεση μόνο της πάσχουσας ωοθήκης) για διατήρηση της γονιμότητας. Αυτό απαιτεί εξειδικευμένη ογκολογική προσέγγιση.