Αντισύλληψη
Η επιλογή της κατάλληλης αντισύλληψης είναι μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις που καλείται να πάρει μια γυναίκα για τον εαυτό της. Δεν αφορά μόνο την αποφυγή μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, αλλά και τον έλεγχο του σώματος, του κύκλου και της επαγγελματικής ή προσωπικής της πορείας.
Στο γυναικολογικό ιατρείο GynDocs, πιστεύουμε ότι η καλύτερη αντισυλληπτική μέθοδος είναι αυτή που ταιριάζει απόλυτα στον τρόπο ζωής και το ιατρικό προφίλ της κάθε γυναίκας. Με βάση τα διεθνή πρότυπα σας προσφέρουμε την επιστημονική καθοδήγηση για να επιλέξετε με ασφάλεια.
Ορισμός
Ως αντισύλληψη ορίζεται το σύνολο των μεθόδων και τεχνικών που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη της γονιμοποίησης του ωαρίου από το σπερματοζωάριο ή την αποτροπή της εμφύτευσης του γονιμοποιημένου ωαρίου στη μήτρα.
Οι μέθοδοι ταξινομούνται γενικά σε:
- - Ορμονικές: (χάπι, δακτύλιος, έμπλαστρο, ένεση).
- - Φραγμού: (προφυλακτικό, διάφραγμα).
- - Μακράς δράσης (LARC): (σπιράλ/IUD, εμφυτεύματα).
- - Μόνιμες: (στείρωση).
- - Φυσικές: (ημερολογιακή μέθοδος).
Επιδημιολογία
Η ανάγκη για αξιόπιστη αντισύλληψη είναι παγκόσμια. Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας (WHO), περίπου το 40-50% των κυήσεων παγκοσμίως είναι μη προγραμματισμένες. Στην Ελλάδα, τα ποσοστά εκτρώσεων παραμένουν ανησυχητικά υψηλά, γεγονός που υπογραμμίζει το έλλειμμα ενημέρωσης και σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης. Η σωστή χρήση αντισύλληψης μειώνει δραστικά αυτόν τον αριθμό και προστατεύει τη γονιμότητα της γυναίκας μακροπρόθεσμα.
Λόγοι εφαρμογής
Γιατί μια γυναίκα αναζητά αντισύλληψη; Οι λόγοι δεν είναι μόνο αναπαραγωγικοί αλλά και θεραπευτικοί:
- - Οικογενειακός προγραμματισμός: Η επιθυμία του ζευγαριού να αποφασίσει πότε και αν θα αποκτήσει παιδιά.
- - Ρύθμιση κύκλου: Πολλές ορμονικές μέθοδοι χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία ακανόνιστων κύκλων.
- - Διαχείριση παθήσεων:
- - Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS): Μείωση της ακμής και της τριχοφυΐας.
- - Ενδομητρίωση και δυσμηνόρροια: Μείωση του πόνου και της ποσότητας του αίματος.
- - Προεμμηνορροϊκό σύνδρομο (PMS): Σταθεροποίηση των ορμονικών διακυμάνσεων.
Παρενέργειες και ενδείξεις αλλαγής μεθόδου
Κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά. Αν και οι σύγχρονες μέθοδοι είναι ασφαλείς, μερικές γυναίκες μπορεί να εμφανίσουν “συμπτώματα” που υποδεικνύουν ότι η τρέχουσα μέθοδος δεν είναι η ιδανική:
Ορμονικές παρενέργειες: Πονοκέφαλοι, ναυτία, ευαισθησία στο στήθος, αλλαγές στη διάθεση ή στη libido, αλλαγές στο σωματικό βάρος.
Διαταραχές αιμόρροιας: Σταγονοειδής αιμόρροια (spotting) τους πρώτους μήνες χρήσης.
Τοπικός ερεθισμός: Από το λάτεξ (προφυλακτικά) ή την κόλλα (έμπλαστρα).
Εάν βιώνετε επίμονα ενοχλητικά συμπτώματα, στο ιατρείο μας επαναξιολογούμε άμεσα την αγωγή σας.
Διαδικασία επιλογής
Η διαδικασία επιλογής στην αντισύλληψη αφορά την ταυτοποίηση της βέλτιστης μεθόδου μέσω της λήψης ιστορικού. Στο ιατρείο μας χρησιμοποιούμε τα κριτήρια επιλογής του WHO, λαμβάνοντας υπόψη:
Ηλικία και καπνιστικές συνήθειες: π.χ. αποφυγή οιστρογόνων σε καπνίστριες άνω των 35.
Ιατρικό ιστορικό: Θρομβοφιλία, ημικρανίες με αύρα, ιστορικό καρκίνου μαστού, υπέρταση.
Τρόπος ζωής: “Θυμάστε να παίρνετε ένα χάπι κάθε μέρα;”
Επιθυμία για μελλοντική κύηση: Πόσο άμεσα θέλετε να επανέλθει η γονιμότητα μετά τη διακοπή.
Μέθοδοι αντισύλληψης
Στο ιατρείο μας παρέχουμε πρόσβαση και εκπαίδευση σε όλο το φάσμα των σύγχρονων μεθόδων:
- 1. Ορμονική αντισύλληψη (βραχείας δράσης)
- - Συνδυασμένο αντισυλληπτικό χάπι (COC): Περιέχει οιστρογόνα και προγεστερόνη. Αναστέλλει την ωορρηξία. Προσφέρει εξαιρετική ρύθμιση κύκλου και βελτίωση ακμής.
- - Χάπι μόνο προγεστερόνης (Mini-Pill): Κατάλληλο για καπνίστριες και θηλάζουσες μητέρες.
- - Κολπικός δακτύλιος: Ένας εύκαμπτος δακτύλιος που τοποθετείται στον κόλπο για 3 εβδομάδες.
- - Δερματικό έμπλαστρο: Κολλάται στο δέρμα και αλλάζεται εβδομαδιαίως.
-
2. Μακράς δράσης αναστρέψιμη αντισύλληψη (LARC)
Αποτελούν την κορυφαία επιλογή για γυναίκες που θέλουν υψηλή αποτελεσματικότητα (άνω του 99%) χωρίς καθημερινή έγνοια.
- - Ενδομήτριο σπείραμα (σπιράλ - IUD):
- - Σπιράλ χαλκού: Χωρίς ορμόνες. Δημιουργεί εχθρικό περιβάλλον για το σπέρμα. Μπορεί να αυξήσει ελαφρώς τη ροή της περιόδου. Διάρκεια: 5-10 έτη.
- - Ορμονικό σπιράλ (Μirena): Απελευθερώνει τοπικά λεβονοργεστρέλη. Λειτουργεί κυρίως παχύνοντας την τραχηλική βλέννα και λεπταίνοντας το ενδομήτριο. Συχνά οδηγεί σε πολύ ελαφριά ή καθόλου περίοδο (ιδανικό για γυναίκες με έντονη αιμορραγία). Διάρκεια: 3-6 έτη.
- - Υποδέριο εμφύτευμα: Μικρή ράβδος που τοποθετείται στο μπράτσο με τοπική αναισθησία. Διάρκεια: 3 έτη.
- 3. Μέθοδοι φραγμού
- - Ανδρικό προφυλακτικό: Η μοναδική μέθοδος που προστατεύει ταυτόχρονα από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Συνιστάται η χρήση του παράλληλα με άλλες μεθόδους (διπλή προστασία).
- - Γυναικείο προφυλακτικό - Διάφραγμα: Τοποθετείται από τη γυναίκα στον κόλπο πριν την επαφή (χρειάζεται συνδυασμό με σπερματοκτόνο).
- 4. Επείγουσα αντισύλληψη
- - Χάπι της επόμενης ημέρας: Πρέπει να λαμβάνεται το συντομότερο δυνατό μετά από επαφή χωρίς προφύλαξη. Δεν αποτελεί τακτική μέθοδο αντισύλληψης.
Αποτελεσματικότητα και γονιμότητα
Η αποτελεσματικότητα μετριέται με τον δείκτη Pearl (αριθμός κυήσεων ανά 100 γυναίκες σε ένα έτος).
Οι μέθοδοι LARC (σπιράλ, εμφυτεύματα) έχουν τη χαμηλότερη πιθανότητα αποτυχίας (<1%), καθώς δεν εξαρτώνται από τη συμμόρφωση της γυναίκας.
Το χάπι έχει θεωρητική αποτελεσματικότητα 99%, αλλά στην πράξη πέφτει στο 91% λόγω ξεχασμένων δόσεων.
Επιστροφή στη γονιμότητα: Ένας συχνός μύθος είναι ότι η αντισύλληψη προκαλεί υπογονιμότητα. Αυτό είναι λάθος. Μετά τη διακοπή των μεθόδων (εκτός της στείρωσης), η γονιμότητα επανέρχεται άμεσα. Μάλιστα, μετά τη διακοπή του χαπιού, η πιθανότητα σύλληψης είναι συχνά αυξημένη.
Γιατί να επιλέξετε το γυναικολογικό ιατρείο GynDocs
Η επιλογή αντισύλληψης δεν είναι μια απλή συνταγογράφηση.
Εξειδίκευση: Οι ιατροί μας διαθέτουν εμπειρία από μεγάλα κέντρα της Γερμανίας στη συμβουλευτική οικογενειακού προγραμματισμού και στην τοποθέτηση ειδικών σπειραμάτων (π.χ. σε άτοκες γυναίκες).
Τεχνολογία υπερήχων (3D/4D): Πριν την τοποθέτηση σπιράλ, διενεργείται λεπτομερής υπερηχογραφικός έλεγχος (χαρτογράφηση μήτρας) για να διασφαλιστεί η σωστή εφαρμογή και η ελαχιστοποίηση του πόνου.
Follow-up: Δεν σας αφήνουμε μόνες μετά την επιλογή. Παρακολουθούμε την ανοχή της μεθόδου και είμαστε διαθέσιμοι για οποιαδήποτε απορία ή παρενέργεια προκύψει.
Συχνές ερωτήσεις (FAQs)
1. Το αντισυλληπτικό χάπι παχαίνει;
Τα σύγχρονα χάπια περιέχουν πολύ χαμηλές δόσεις ορμονών και σπάνια προκαλούν αύξηση λίπους. Μπορεί να παρατηρηθεί μια ήπια κατακράτηση υγρών τον πρώτο καιρό, η οποία συνήθως υποχωρεί.
2. Μπορώ να βάλω σπιράλ αν δεν έχω κάνει παιδιά;
Απολύτως. Υπάρχουν πλέον σπιράλ μικρότερου μεγέθους στο εξωτερικό (π.χ. Kyleena, Jaydess) ειδικά σχεδιασμένα για τη μήτρα γυναικών που δεν έχουν τεκνοποιήσει.
3. Τι κάνω αν ξεχάσω ένα χάπι;
Αν περάσουν λιγότερες από 12 ώρες (ανάλογα με το σκεύασμα), πάρτε το αμέσως. Αν περάσουν περισσότερες, ίσως χρειαστείτε επιπλέον προφύλαξη. Συμβουλευτείτε μας.
4. Η μακροχρόνια χρήση του χαπιού είναι επικίνδυνη;
Όχι, εφόσον γίνονται οι τακτικοί προληπτικοί έλεγχοι. Μάλιστα, η μακροχρόνια χρήση έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο για καρκίνο των ωοθηκών και του ενδομητρίου.
5. Καπνίζω. Ποια μέθοδος μου ταιριάζει;
Αν είστε άνω των 35 και καπνίζετε, τα οιστρογόνα (συνδυασμένο χάπι, δακτύλιος) απαγορεύονται λόγω κινδύνου θρόμβωσης. Ιδανικές επιλογές είναι το σπιράλ (ορμονικό ή χαλκού) και το χάπι προγεστερόνης.
6. Πονάει η τοποθέτηση του σπιράλ;
Υπάρχει μια στιγμιαία ενόχληση, σαν πόνος περιόδου. Στο ιατρείο μας, προετοιμάζουμε τον τράχηλο κατάλληλα και, αν χρειαστεί, χρησιμοποιούμε τοπική αναισθησία για να είναι η διαδικασία ανώδυνη.
7. Η φυσική μέθοδος ("τράβηγμα") είναι ασφαλής;
Όχι. Η διακεκομμένη συνουσία έχει πολύ υψηλά ποσοστά αποτυχίας (έως και 22%), καθώς τα προσπερματικά υγρά μπορεί να περιέχουν σπερματοζωάρια.